Veilig in de bergen wandelen begint met een goede voorbereiding. Zeker als je weinig ervaring hebt, moet je op je hoede zijn. Want wandelen in de bergen houdt altijd een risico in. Deze risico’s kan je echter zoveel mogelijk proberen te beperken.
Met deze tips hopen we jullie bewust te maken van de risico’s, en te helpen om veilig in de bergen te wandelen. Want er gebeuren jammer genoeg nog te veel ongevallen.
1. Zorg dat je fysiek in orde bent
Eerst en vooral is het geen goed idee om aan een bergwandeling te beginnen, als je fysiek onvoldoende getraind bent. Wandelen in de bergen is niet te vergelijken met een wandeling in België of Nederland. Van zodra je bergop wandelt gebruik je andere spieren, en het is veel vermoeiender.
Werk eerst aan een basisconditie door langdurig te lopen, fietsen of zwemmen.
Werk daarom eerst aan een basisconditie door langdurig te lopen, fietsen of zwemmen. Dat hoeft niet snel te zijn, lang en traag is zelfs beter. Zo geraak je bergop minder snel vermoeid. Ook wat krachtoefeningen zijn nuttig. Online vind je genoeg voorbeelden om zelf thuis na te doen.
Een trektocht in de Vlaamse Ardennen met een zware rugzak kan ook al een goeie oefening zijn. Het is een ideale tocht om je materiaal uit te proberen en je fysiek te testen.
2. Bereid je route voor
Ga nooit in de bergen wandelen zonder een duidelijk plan. Bereid je route voor en bekijk op voorhand hoeveel kilometer je wil afleggen, hoelang je ongeveer onderweg bent en hoeveel hoogtemeters je moet trotseren. Als je niet gewend bent van veel hoogtemeters te doen, kan je best beginnen met een paar honderd meter.
Daarvoor gebruiken wij meestal apps zoals Komoot, Wikiloc of AllTrails. Ook op de officiële website van de toeristische dienst van je bestemming, vind je meestal gratis wandelroutes met een duidelijke beschrijving. Zorg ook dat je gsm volledig is opgeladen voor je vertrekt.
⇢ Ontdek meer handige en gratis reisapps
3. Controleer het weer
Het weer in de bergen kan snel omslaan. Ook al ziet het weer er goed uit als je vertrekt, toch kan dat onderweg helemaal anders zijn. Bekijk daarom voor je vertrekt de weersvoorspellingen en pas je planning aan bij kans op onweer, mist, regen of sneeuw.
Gebruik best ook meerdere websites of weerapps, zodat je ze kan vergelijken. De weerapp van je gsm is namelijk niet nauwkeurig genoeg. Voor het weer in Frankrijk gebruiken wij bijvoorbeeld MeteoBlue en voor Zwitserland MeteoSwiss. Bij te slecht weer passen we onze plannen aan.
Hou er ook rekening mee dat je in de bergen soms geen gsm-bereik hebt, zodat je onderweg het weer of andere informatie niet kan raadplegen.
4. Draag de juiste kledij
Omdat het weer snel kan omslaan, moet je hierop altijd voorzien zijn. Draag laagjes, zodat je je kan aanpassen aan temperatuurwisselingen. En zorg dat je altijd een regenjas en regenbroek bij hebt. Die beschermen je ook tegen wind en kou.
Wij hebben ook altijd een Buff bij. Die kan je gebruiken om je nek warm te houden, maar bijvoorbeeld ook om je oren te beschermen. Als je op grote hoogte wandelt is het vaak soms 10 graden kouder dan in het dal.
⇢ Ontdek wat de beste kledij is voor een trektocht
5. Kies voor echte wandelschoenen
Met hippe sneakers in de bergen wandelen is misschien cool, maar veilig is het zeker niet. We moeten toegeven dat we dit vroeger ook soms deden. Je merkt pas het verschil als je degelijke wandelschoenen aantrekt. Nu dragen we enkel nog schoenen met voldoende ondersteuning en grip.
Die grip heb je vooral nodig op losse stenen of rotsen. Meestal hebben wandelschoenen ook een versteviging aan de tenen, zodat je die niet kan bezeren. Kies best voor waterdichte wandelschoenen van Gore-Tex, want dan blijven je voeten droog.
Wandelschoenen zien er tegenwoordig trouwens ook best leuk uit. Dat hoeven echt geen hoge, zware schoenen te zijn. Kijk maar eens bij merken zoals Salomon en HOKA.
⇢ Ontdek onze test van de beste HOKA wandelschoenen
6. Eten, drinken en andere essentiële items om veilig in de bergen te wandelen
Maar er zijn nog meer essentiële items die je altijd bij moet hebben als je in de bergen gaat wandelen. Neem voldoende water en energierijke snacks mee, want zonder vocht en energie kan je plots onwel worden. Wij kiezen onder andere voor Haribo snoepjes, bananen, noten, Dextro Energy en Twix.
Daarnaast moet je altijd een EHBO-set bijhebben met pleisters, ontsmettingsmiddel en enkele andere basisproducten voor je reisapotheek. Ook zonnecrème, een pet en zonnebril zijn onmisbaar om veilig in de bergen te wandelen.
Investeer ook in een echte wandelrugzak, want dat is beter voor je rug. Wij gebruiken in de bergen ook altijd wandelstokken.
7. Wandel op je eigen tempo en pauzeer voldoende
Wandelen in de bergen doe je best op je eigen tempo. Doe het rustig aan als je onzeker bent op technisch terrein. Anders maak je fouten en dan is een ongeluk snel gebeurd. Wandel je in groep? Laat je dan niet onder druk zetten en geef aan als het te snel gaat.
Plan onderweg voldoende pauzes in. Stop om iets te eten of drinken en geniet van het landschap. Wandelen moet vooral ook leuk zijn, het is geen wedstrijd. Het kost tijd om gewend te geraken aan de juiste techniek om in de bergen te wandelen.
8. Blijf op gemarkeerde paden
Vaak is de weg vinden via gemarkeerde paden al een hele opdracht. Het is dus zeker geen goed idee om daarbuiten nog op verkenning te gaan. Verloren lopen in de bergen is echt snel gebeurd. Afwijken van gemarkeerde paden vergroot dan ook de kans op verdwalen en ongelukken.
Een kleine omweg lijkt misschien spannend, maar kan grote risico’s meebrengen. Volg altijd de markeringen, voor jezelf én voor de bergen.
9. Ga nooit alleen wandelen in de bergen
Ook alleen wandelen in de bergen is niet veilig. Zeker als het een zware wandeling is met veel technische stukken, want als er iets gebeurt kan niemand je helpen. Ook is er vaak geen gsm ontvangst, waardoor je lang moet wachten op hulp.
Wandel je toch alleen? Laat familie of vrienden weten welke route je neemt en wanneer je terug wordt verwacht. Of zorg dat ze je live kunnen tracken door je locatie te delen. Verkeer je toch in nood? Zorg dat je het noodnummer van je bestemming kent.
10. Vermijd drukke plaatsen en respecteer de natuur
Volg de lokale regels als je gaat wandelen en respecteer de natuur. Zorg dat je een klein afvalzakje bij hebt en laat niks achter, behalve je voetstappen. Planten of bloemen plukken is ook niet toegestaan. Als je dieren tegenkomt, hou je best voldoende afstand.
Massatoerisme is tegenwoordig een probleem in de bergen. In de Dolomieten bijvoorbeeld is het in de zomer erg druk. Daardoor wordt de natuur overbelast en dat zorgt voor schade en frustratie bij bewoners. Veel van die toeristen weten niet hoe ze veilig in de bergen moeten wandelen en komen daardoor in de problemen.
Er zijn plekken genoeg die minstens even mooi zijn en waar je helemaal alleen bent. Bereid je goed voor en geniet met respect voor de natuur.
⇢ Wandel helemaal alleen tijdens een trektocht in Parc Ela in Zwitserland
